Gevelsteen KOOPERMOOLEN

Warmoesstraat 5, Amsterdam

Boven de pui in de lijstgevel uit 1725 zit een gevelsteen (formaat: 70x 120cm) met een gezicht op een kopermolen. In het midden een met dakpannen overdekte werkplaats met weegschalen, een oven met blaasbalgen en een koperpletterij. Geheel links staat een woonhuis. Rechts is een watermolen die voor de waterkracht en de aandrijving zorgt. De plethamer wordt door een ‘wiel’ met nokken, dat door waterkracht ronddraait, iedere keer opgetilt en neergelaten. Zo’n installatie wordt een ‘bonkelaar’ genoemd

Aan de zijkanten van de voorstelling zijn S- vormige voluten met acanthusbladversiering. Deze rusten op de bredere onderplint. Op de onderdorpel van het bovenliggende venster staat het opschrift KOOPERMOOLEN.

De afbeelding op de gevelsteen.

De deurversiering van Keizersgracht 225.

Kopermolens werden gebruikt om koperen platen plat(ter) te slaan tot ze de gewenste dikte hadden voor bijvoorbeeld het maken van munten (duitenplaten), voor de scheepsbouw, of voor het maken van brouwketels en andere koperen gebruiksvoorwerpen.

Het reliëf stelt de kopermolen van de familie Knuyse voor die in gemeente Epe (Gelderland) stond. De familie had de oorspronkelijke koren- en oliemolen in 1569 tot kopermolen verbouwd. In 1746 liet de familie het pand Keizersgracht no. 225 bouwen. Boven de voordeur van dit pand werd een gevelsteen met eenzelfde voorstelling van een kopermolen aangebracht.

___________________________

Tekst: Onno Boers