Wapenstenen studentensociëteit en -verenigingen

Warmoesstraat 147, Amsterdam

Dit pand maakt deel uit van het Blaauwlakenblok (Warmoesstraat 133- 165, Sint Annenstraat, Oudezijds Voorburgwal, Sint Jansstraat), waarvan driekwart van de panden in handen was van de Bijenkorf met als einddoel afbraak voor de bouw van een hoofdkantoor en parkeergarage. Onder druk van de bewoners, gesteund door de directeur van De Bussy, en aansluitend het stadsbestuur opgestuwd door Jan Schaefer verdwenen deze plannen in de prullenmand.

Het pand nr. 147 werd vermoedelijk al voor 1561 bewoond door Dirck Jacobsz Schaep (1525- 1579), schepen van Amsterdam in 1561, heer van kasteel Batestein, maarschalk van Abcoude en Vreeland en stadhouder van de lenen van Utrecht. De familie Schaep was één van de weinige regentenfamilies, die voor en na de Alteratie (1578) tot de regering der stad Amsterdam behoorde. Van 15 december 1566 tot 18 januari 1567 verbleef Willem van Oranje voor rekening van de stad bij Dirck Schaep thuis.

W.C. Wettig begon hier in 1856 zijn ‘Beyersch Bier- en Koffijhuis Stad Munchen’. Het was tot de sluiting in 1870 één van de grootste horecagelegenheden van de stad. De tekenaar en drukker Gustaaf Leonardus Adolf Amand (1833- 1897) startte hier samen met zijn handelspartner in 1865 een steendrukkerij en papierhandel.

Een brand in 1893 luidde voor Amand in 1894 het faillissement in. Hierna werd het bedrijf voortgezet onder de naam Steendrukkerij v/h Amand. In 1898 is, nadat Amand naar de Looiersgracht vertrok, op de oude plek van nr. 147 een nieuw gebouw neergezet naar ontwerp van Abraham Salm. Dit gebouw werd samengevoegd met het pand nr. 149-  151, dat door de Amsterdamsche Steen- en Boekdrukkerij v/h Ellerman, Harms & Co., in 1892 in gebruik was genomen.

Ellerman Harms fuseerde in 1968 met concurrent J.H. de Bussy. De drukker werkte veel voor financiële instellingen in de buurt. Zo werden er aandelen en obligaties gedrukt, jaarverslagen en prospectussen. De Bussy Ellerman Harms verhuisde begin jaren 1990 naar Diemen. Sinds 1994 is dit de sociëteit N.I.A. van studentenvereniging ASC/ AVSV, het corps.

Amsterdamsch StudentenCorps.

Sociëteit N.I.A.

Amsterdamsche Vrouwelijke StudentenVereniging

De steen in het halletje achter het toegangshek.
© Gevelstenen.net

Het Amsterdamsch Studenten Corps (A.S.C.) is opgericht in 1851, en daarmee de oudste studentenvereniging van Amsterdam. In 1971 fuseerde het A.S.C. met de Amsterdamsche Vrouwelijke Studenten Vereniging tot het A.S.C./ A.V.S.V.

Van oorsprong kent het A.S.C./ A.V.S.V. een grote verbondenheid met de Universiteit van Amsterdam. Het A.S.C. is ontstaan uit verschillende dispuutgezelschappen, voornamelijk vakdisputen die zich toelegden op letterkunde, rechten, theologie en andere wetenschappen die aan het Athenaeum Illustre gedoceerd werden. Vanaf de jaren negentig van de negentiende eeuw kwam de nadruk meer te liggen op het gezelschapsaspect.

Het A.S.C./ A.V.S.V. telt 38 disputen met elk een uniek karakter en een eigen bestuur. Deze 38 disputen zijn onderverdeeld in 19 damesdisputen en 19 herendisputen. Het oudste nog actieve dispuut stamt uit 1879, het jongste is opgericht in 1999.

De N.I.A. is nu de sociëteit is van de studentenvereniging A.S.C./ A.V.S.V. Zij werd in 1841 uit ontevredenheid over de toenmalige sociëteit Apollo door 50 leden als een eigen sociëteit voor het A.S.C opgericht. Dit werd voor de Amsterdamse studenten een plek waar zij hun vrienden en bekenden konden ontmoeten. Het fenomeen studentensociëteit was in die tijd in sterke mate geïnspireerd op de herensociëteit die de gegoede burgerstand in groten getale bezocht. De eerste vier jaar van haar bestaan bevond zij zich in DE KARSEBOOM in de Kalverstraat. Na verschillende omzwervingen werd in 1994 Warmoesstraat 153- 157 aangekocht om als sociëteitsgebouw te dienen.

In de gevel van de eerste verdieping van Warmoesstraat 147 zijn drie grote rechthoekige uit hardsteen gehouwen stenen geplaatst. Zij tonen de wapens/ emblemen van het ASC, het NIA en A.V.S.V. De stenen zijn verdeeld over de jaren in 2005 en 2006 geplaatst. Rechtsonder op iedere steen is de plaatsingsdatum te lezen.

De linker- steen is die van het Amsterdamsch StudentenCorps (A.S.V).  Hun zinspreuk is HONESTUM PETIMA USQUE (onafgebroken zoeken wij het eervolle). De ster in een driehoek is die van de sociëteit N.I.A. De afkorting NIA staat voor ‘Nos Iungit Amicitia’ (Vriendschap verbindt ons). De rechter- steen toont het embleem van het Amsterdamsche Vrouwelijke StudentenVereniging (A.V.S.V). Hun zinspreuk: ARDEAT VITA (Branden’t Leven of Bruisend Leven).

In het open halletje achter het toegangshek is ook nog een steen met een drinkende nar op een stapel boeken te zien. Hij is omgeven door tonnen. Deze steen heeft als opschrift AMSTERDAMSCHE STUDENTENSOCIETEIT en op een bandelier NOS IVNGIT AMICITIA , het N.I.A.

___________________________

Tekst: Pancras van der Vlist
Met dank aan Historische Vereniging Ons Amsterdam