Gevelsteen de drie pruiken
Vijzelstraat 57- 59, Amsterdam
Deze moderne gevelsteen (formaat: 40x 72cm) toont een draaiorgel, gemonteerd op een handkar, met drie sierbeeldjes. Op de onderrand staat de naam van dit beroemde draaiorgel DE DRIE PRUIKEN. In de achtergrond van de steen, het fond, waren oorspronkelijk de letters K en S ingehakt. Vreemdgenoeg zijn deze letters nu dichtgesmeerd. De letters waren de initialen van de, ons nog onbekende, persoon in wiens nagedachtenis deze steen gemaakt was.
De steen is in 2005 gemaakt door beeldhouwer Hans ’t Mannetje (1944- 2016) en zou oorspronkelijk op de Zeedijk geplaatst worden. Daar bevindt zich ook een andere gevelsteen met een orgel: DE LEVENSGENIETER. Het initiatief voor beide gevelstenen kwam van het Draaiorgel Comité Amsterdam. Dit comité, mevr. Dorothy Beynes Heijmeijer van Heemstede, zet zich in voor het behoud van draaiorgels in de stad en stond ook aan de wieg van het jaarlijkse draaiorgelfestival op de Dam.
De steen in originele staat. Foto: Wim Ruigrok
De naam ‘De Drie Pruiken’ is iconisch in de Nederlandse draaiorgelwereld. Het draaiorgel de Drie Pruiken is een Nederlands straatorgel (pierement). Het werd in 1952/ 53 door de beroemde Amsterdamse orgelfamilie Perlee opgebouwd uit de resten een oud Gavioliorgel, een klein type kermis- orgel uit ca. 1900.
De drie bewegende beelden (marionetten) op het orgel, die overigens eerst op Draaiorgel ’t Geitje stonden, hebben grote pruiken. Vandaar de naam van het orgel. In 1984 was het orgel te zien in de film ‘Ciske de Rat’. Het is tegenwoordig in het bezit van het Museum Speelklok in Utrecht.
___________________________
Samenstelling tekst: Pancras van der Vlist



