Gevelsteen HET SWARTE PAART
Utrechtsedwarsstraat 57- 59, Amsterdam
Op 16 mei 1725 koopt ene Johannes Oosterling een huis en erf in de Utrechtsedwarsstraat, tussen Reguliersgracht en Utrechtsestraat. Johannes was in 1701 getrouwd met de Amsterdamse Anna Swartepaart, dochter van de kompasmaker Geurt Abrams Swartepaart.
Twee jaar na aankoop vernieuwd hij het pand dat in een latere koopakte (1734) omschreven zal worden als: “een stalling met een geboorde put, alsmede een koetshuis met het erf daarbij, genaamd ’t Swarte Paart”. We hoeven ons niet af te vragen waarom Johannes Oosterling de gevelsteen ’t Swarte Paart’ in de gevel heeft laten aanbrengen, het was immers de achternaam van zijn vrouw Anna.
Utrechtsedwarsstraat 51 (ged.)- 63 (ged.). Foto uit september 1926 van C.F. Jansen (1895- 1961).
© Stadsarchief Amsterdam
Op een foto uit 1926 in de Beeldbank is het, in 1727 gebouwde pand duidelijk te zien. Het was een drie verdiepingen hoge, simpele tuitgevel. Op de begane grond was een brede (stal)deur met rechts daarvan een deur naar de bovenverdiepingen. De gevelsteen met het naar links gewende paard en op de onderrand de tekst ‘’Ao. HET SWARTE PAART 1727” zat boven het midden-venster van de eerste verdieping.
In 1988, het pand was ondertussen onbewoonbaar verklaard en stond in de stutten, verrees hier een nieuw dubbelpand met twee uitgebouwde erkers. De gevelsteen (formaat: 62x 130cm) kreeg een mooie plek tussen de erkers. De steen werd van een dikke verflaag ontdaan, het onderschrift was nauwelijks leesbaar en het paard staat weer trots zwart te zijn, een fraai eerbewijs aan Anna Swartepaart.
___________________________
Tekst: Onno Boers
Huisonderzoek: Hans Brandenburg



