Gevelsteen DE LOOSMAN
Spuistraat 295, Amsterdam
Een gevelsteen met een staande man die met een lijn en een pijllood de waterdiepte meet. Hij is gekleed in een halflange broek met laarzen, draagt een jack en heeft een bontmuts op. Een loo(d)sman was in de 17e eeuw iemand die de beloodsing van schepen deed. Er was in die tijd nog geen staande organisatie, zoals het huidige 'loodswezen' die verantwoordelijk was voor deze taak. Het was toen een particuliere zaak die werd uitgevoerd door vissers en zeelieden.
Pas onder de regering van Philips II werd in 1563 een plakkaat uitgevaardigd met regels omtrent het beloodsen van schepen. De eerste loodsverordeningen in de 17e eeuw werden uitgevaardigd door achtereenvolgens de Staten van Holland (1615) en West-Friesland (1617), die het oppertoezicht uitoefenden over de loodsdienst, de betonning, bebakening en 'zeevuren', waaronder de vuurtorens.
Deze gevelsteen (formaat: 55x 40cm), uit de tweede helft van de 17e eeuw, is echter niet een verwijzing naar het beroep van de toenmalig bewoner van het pand, maar een verbeelding van zijn familienaam. Jan Jansz. Lootsman, glazenmaker van beroep, was sinds 1647 huurder van dit huis. Hij koopt het huis op 1 juni 1660 voor f. 2050,- van Balthasar Schouten, koopman, en van Cornelio Moyaert, ook koopman en familie van de 17e- eeuwse schilder Claes Moyaert.
___________________________
Tekst: Onno Boers
Huisonderzoek: Hans Brandenburg


