In de rijk gedecoreerde halsgevel uit 1662 zit een gevelsteen waar de voorstelling van afgehakt is. In de onderrand staat nog wel: NURNBERG. In een boek uit 1674 met ontwerptekeningen van 17e- eeuwse architect Philips Vingboons is duidelijk te zien dat er een uitvoerig stadsgezicht voorgesteld was.

Dit stadsgezicht betrof dus de Duitse stad Nürnberg. De opdrachtgever voor de bouw van het pand Gillis Marcelis, koopman in ijzer en geschut, had handelscontacten met deze stad.

Een vrije interpretatie van hoe de steen er heeft moeten uitgezien.

Vanaf 1586 vindt er bebouwing plaats buiten de Heiligewegpoort bij het huidige Koningsplein. Hier vestigt zich rond 1593 ook de brouwerij ’t Witte Lam, in de akten genoemd ‘daar waar ’t Lammeken uithangt’.

Brouwmeester is Roelandt Garnier. De zaken gaan kennelijk niet voorspoedig en in 1600 worden zijn bezittingen executoriaal verkocht. De brouwerij met erf komt in bezit van schout Willem van der Does (1547- 1624) die het geheel in 1611 doorverkoopt aan Jan de Bast.

In 1661 koopt koopman Gillis Marcelis de toen door Joachim Colijns gedreven brouwerij met bijbehorend woonhuis en laat het geheel afbreken. Philips Vingboons bouwt in 1661/ 1662 hier het prachtige woonhuis Nürnberg met de typisch uitstraling van een koopmanhuis, beneden wonen en boven opslag van handelsgoederen. Het pand had oorspronkelijk een zeer gebruikelijke opzet van voorhuis en achterhuis met daartussen een verbindend tussenlid met een binnenplaats.

In tegenstelling tot het interieur is de gevel op enkele wijzigingen na, intact gebleven. Wel verdween overigens het gebeeldhouwde lam, dat verwees naar de oude brouwerij. Vingbooms voorziet in zijn ontwerp het huis van een halsgevel met onder de hijsbalk een steen met het jaartal 1662. Kort na de voltooiïng van de verbouwing, overlijdt Marcelis.

Bij de verbouwing van het pand in 1838 tot de eerste concertzaal van de stad is de voorstelling van de stad Nürnberg op de gevelsteen weggehakt. Daarvoor in de plaats werd de tekst ODEON aangebracht.

Overigens zet Jos Otten, voorzitter van de VVAG, zich zeer in, voor de plaatsing van een reconstructie van het verdwenen beeld van het lam, zoals te zien is op de top van de gevel, op de tekening van Vingboons.

___________________________

Tekst: Onno Boers en Pancras van der Vlist
Met dank aan: Historische Vereniging Ons Amsterdam