Gevelsteen met een familiewapen

Oudezijds Voorburgwal 246, Amsterdam

Deze gevelsteen (formaat: 75x 65cm) toont mogelijk het wapen van de prominente Amsterdamse familie Davids van Keulen (soms geschreven als Davids van Ceulen of Davidts van Keulen). De steen is uit de eerste helft van de zeventiende eeuw.

Adellijke families voerden al sinds de middeleeuwen familiewapens om zich op het slagveld en in de maatschappij te onderscheiden. Deze wapens bestaan meestal uit specifieke visuele kenmerken. Edelen en ridders dienden als militaire leiders. De wapens stonden aanvankelijk op hun vechtschilden geschilderd. In het heetst van de strijd met gesloten vizieren was het essentieel om te weten wie vriend en wie vijand was.

Het wapen op deze gevelsteen is voorzien van een helm, een helmteken en forse als bladwerk uitgevoerde dekkleden. Een dekkleed (ook wel helmkleed genoemd) is in de heraldiek het gestileerde stuk stof dat aan weerszijden van een helm op een familiewapen hangt. Het doek wordt gebruikt om de helm en het schild op een wapen te flankeren en werd oorspronkelijk door ridders over hun helm gedragen tijdens de kruistochten als bescherming tegen de felle zon. Tijdens toernooien raakte het doek in de strijd vaak gehavend door zwaardhouwen. De decoratieve insnijdingen en flarden die hierdoor ontstonden, werden later in wapenschilden artistiek overgenomen als gestileerde krullen en linten.

___________________________

Tekst: Onno Boers