Gevelsteen DE HOEKSTEEN

Oude Looiersstraat 63- 65, Amsterdam

In 1992 werd de VVAG benaderd door de heer J. Schuver uit Hengelo met het verzoek of wij iets konden vertellen over een gevelsteen (formaat: 59x 65cm) die al jarenlang in het bezit van zijn familie was. Het bleek DE HOEKSTEEN te zijn die tot 1926 boven een poortje in de Oude Looiersstraat zat.

De Hoekstenengang aan de Oude Looiersstraat 63 (gedeeltelijk) t/m 73 (v.l.n.r.). Ongedateerde foto van onbekende maker. © Stadsarchief Amsterdam

Het poortje gaf toegang tot een inpandig terrein met een paar woningen (nummers 65- 73) die oorspronkelijk deel uitmaakten van het doopsgezinde hofje De Hoeksteen. De veer op de gevelsteen is een verwijzing naar de predikant Gerrit Jan Ter Veer die in 1785 eigenaar van dit hofje was.

In dit hofje woonden van 1611 tot 1760 behoeftige bejaarden. In 1786 werd het hofje opgeheven en verbouwd tot inpandige woonhuizen. De naam van het hofje is ontleend aan het Bijbelverhaal Psalmen 118:22 waarin Jezus zichzelf vergelijkt met een hoeksteen. De hoeksteen verbindt muren maar staat in bredere zin symbool voor wat fundamenteel en onmisbaar is.

In 1926 werd het zeer vervallen complex waar het poortje deel van uitmaakte afgebroken en vervangen door een rijtje nieuwbouw. De gevelsteen verdween, niet alleen uit het stadsbeeld maar ook uit de literatuur. Toen wij de Amsterdamse herkomst aan de eigenaar bekend maakten heeft hij de gevelsteen aan de VVAG geschonken.

De Oude Looiersstraat met links de Hoekstenengang. Onder de regenpijp is de gevelsteen DE HOEKSTEEN te zien. Foto uit 1890 t/m 1896, gemaakt door George Breitner (1857- 1923).
© Stadsarchief Amsterdam

Overleg met Woningbouwvereniging Eigen Haard, de huidige eigenaar van de woningen in de Oude Looiersstraat leidde ertoe dat in december 1994 de gevelsteen DE HOEKSTEEN weer terugkeerde in het stadsbeeld ter plekke. De steen is hersteld en gepolychromeerd door Atelier Snoep& Vermeer. De kosten van het polychromeren en het inmetselen werden geheel door Eigen Haard gedragen.

___________________________

Tekst: Onno Boers en Jos Otten