Gevelsteen met het wapen van Amsterdam
Nieuwe Uilenburgerstraat 91, Amsterdam
In de muur van een synagoge een uit verschillende brokstukken samengesteld cartouche met daarop het wapen van Amsterdam gehouden door twee leeuwen en gekroond met de keizerskroon. Onder het wapen het jaartal 1596.
Gezicht vanuit 'Het Einde van de Wereld', Nieuwezijds Voorburgwal naar de Martelaarsgracht met de oude Haarlemmersluis en het IJ. Tekening uit 1810 van Albertus Brondgeest (1786- 1849). © Stadsarchief Amsterdam
De steen (formaat: 132x 145cm) is afkomstig uit een kademuur van de oude Haarlemmersluis, die over de Martelaarsgracht bij de kruising met de Nieuwendijk lag. Sluis betekent hier 'brug'. De oude Haarlemmersluis werd gebouwd ter vervanging van de in 1506 afgebroken Spaarndammersluis. Op de stadskaart van Cornelis Anthonisz. uit 1544 is deze herkenbaar aan de vier raderen.
Al in de zeventiende eeuw werd bij begin Haarlemmerstraat een nieuwe Haarlemmersluis gebouwd en deze is er nu nog. De oude Haarlemmersluis verdween bij de demping van de Martelaarsgracht in 1882.
De steen met het stadswapen is hier in de Nieuwe Uilenburgerstraat in 1957 ingemetseld. Toen was op deze plek nog het restauratieatelier van Hans ’t Mannetje (1944- 2016) gevestigd.
___________________________
Tekst: Onno Boers



