Gevelsteen D WITTE LEEU

Nieuwe Uilenburgerstraat 3, Amsterdam

Links in de gevel van een in 1988 gerenoveerde pand: een klimmende leeuw omringd door vier losse klauwen. De steen is uit de eerste helft van de achttiende eeuw.

Oorspronkelijk zat deze gevelsteen (formaat: 160x 140cm) hoog in de gevel van een in 1929 verbrand pakhuis op deze plek met daarin een koffiepellerij. Het pakhuis maakte deel uit van diverse pakhuizen behorend tot N.V. Het Nederlandsche Veem.

Nieuwe Uilenburgerstraat 1- 3- 5 , gezien vanaf de Oostersekade. Op nummer 3 de gevelsteen “De Witte Leeu”. Foto van onbekende maker uit ca. 1900.
© Stadsarchief Amsterdam

In de zijgevel van het pand Nieuwe Uilenburgerstraat no. 1 zit een tekststeen met het opschrift SWEEDEN; in de achtergevel zit ook een steen met AO SWEEDEN 1716.

Een tot nu toe vroegste vermelding die we gevonden hebben van de huisnaam ‘de Witte Leeuw’, dateert  van 1 november 1731, wanneer de erven van David d’ Orville twee pakhuizen, genaamd ‘Zweden’ en ‘de Witte Leeuw’, bij de Rapenburgerbrug of Peperbrug verkopen aan Jan Bolten. Over een gevelteken wordt verder niet gesproken.

Stamwapen van de familie d’Orville. © Wikipedia/ Adolf Matthias Hildebrandt 

De familie d’ Orville was calvinistisch en kwam oorspronkelijk uit het dorp Orville bij Valenciennes (Pas-de-Calais). Rond 1560 werd de stad een centrum van het calvinisme en van het eerste verzet tegen de Spaanse overheersing. Al snel zette echter de contrareformatie in. Zo werd ook deze familie in de 16e eeuw tot geloofsvluchtelingen en emigreerde zij naar de Noordelijke Nederlanden en het huidige Duitsland. Hun familiewapen toont een klimmende leeuw omringd door vier losse klauwen…

___________________________

Tekst: Onno Boers en Pancras van der Vlist