Deze twee gevelstenen (beiden formaat: 55x 55cm) in deze pakhuisgevel tonen kuipers (tonnenmakers) die aan het werk zijn. Op de linkersteen is een kuiper in zijn werkplaats afgebeeld. Deze kuiper is bezig met een bijl een balkje te bewerken dat voor hem op een vat ligt. Aan de wanden links en rechts hangen losse hoepels en divers kuipersgereedschap waaronder een dissel en een krompasser. Op de rechtersteen zien we een kuiper die met een dissel de bovenste rij hoepels om een vat vast slaat.

Op 19 maart 1646 verkopen de erven van Martha Wouters een huis in de Kuiperssteeg (de toenmalige St. Claarenstraat, genoemd naar het Sint Claraklooster dat hier lag). Koper, voor een bedrag van 3200 guldens is de meester- kuiper Jasper Six, een huisnaam wordt niet genoemd. Jasper Six was in 1639 getrouwd met de uit Utrecht afkomstige Annetje Gijsberts en in 1641 werd hun zoon Sicx Jasperse Sicx geboren. In 1665 trouwt hij, de zoon, met Immetje Wayman en geeft als adres de Kuiperssteeg op, en als beroep kuiper.

In 1659, zo verklaarde de weduwe Six, was er een verbouwing of vernieuwing, en werd kennelijk een gevelsteen met een kuiper aangebracht. In 1688 wordt het pand verkocht en voor 5000 guldens wordt Kasper Faber de nieuwe eigenaar, zijn beroep is eveneens kuiper. Het verschil in de prijs van 3200 guldens die Jasper Six in 1646 betaalde en de 5000 guldens die Kasper Faber betaald heeft ongetwijfeld te maken met deze verbouw/ nieuwbouw. Welke van de twee gevelstenen in 1659 werd aangebracht zal wel een open vraag blijven.

In 1717 verkopen de erven het pand, de omschrijving in de koop/ verkoopakte luidt: ‘een half huis en erf, in de Kuiperssteeg, over het Gebed Zonder End, waar ‘de Kuiper’ in de gevel staat’. In 1726 koopt Hendrik Brinkman ook de andere helft. Uit het Kohier van de Personele Quotisatie (1742) blijkt dat Hendrik Brinkman ook kuiper was en een inkomen had van fl.1000.- In 1755 verkoopt Catharina Kops, weduwe van Hendrik Brinkman, het pand met ‘de Kuiper’ in de gevel. Zij kwam ook uit een kuipersfamilie; haar broer Jan Kops was meester- kuiper.

De nieuwe eigenaar, wordt Jan Karseboom en ook hier wordt in de koop/ verkoopakte de Kuiper in de gevel genoemd. Lang blijft hij geen eigenaar/ bewoner, al in 1771 verkopen zijn erven het pand in de Kuiperssteeg en Jacob de Vroom wordt de nieuwe eigenaar; ook hij was kuiper. Dit is de eerste maal dat in de koop/ verkoopakte de gevelsteen niet genoemd wordt. Al een jaar later verkoopt Jacob de Vroom het pand alweer en in de akte wordt de koopvooorwaarde opgenomen dat in de komende 99 jaar geen kuiperswinkel in het perceel mag worden gevestigd. De nieuwe eigenaar wordt Johannes Kerkhoff, beroep commissionair. Uit bovenstaande blijkt dat over een periode van ruim 157 jaar in het pand aan de Kuiperssteeg het kuipersbedrijf werd uitgeoefend, wel opmerkelijk.

Kuiperssteeg 3, bouwtekening voor het vernieuwen van de voorgevel van het perceel en tijdelijke verbinding met pakhuis aan Gebed Zonder End 1 over de Kuiperssteeg. Bouwtekening gemaakt in juli 1883 door A.L. van Gendt (1835- 1901).
© Stadsarchief Amsterdam

Hoe het oorspronkelijke pand er uitzag is niet bekend. Het huidige is in 1883 als verbouwing/ vernieuwing gebouwd naar plannen van architect A.L. van Gendt (1835- 1901) Op zijn tekening in de Beeldbank zijn de twee gevelstenen niet aangegeven. Wel ontwierp Van Gendt een loopbrug over de steeg naar het tegenoverliggende pand op de hoek van het Gebed Zonder End, op een foto uit 1916 is deze loopbrug nog te zien.

Waarom er twee gevelstenen met werkende kuipers aan het pand te zien zijn, en sinds wanneer, is niet te achterhalen; je zou denken dat een exemplaar met een duidelijke verwijzing naar het beroep van eigenaar/ bewoner voldoende was….

___________________________

Tekst: Onno Boers
Huisonderzoek: Hans Brandenburg