Gevelsteen S IANS LAM
Korte Prinsengracht 9, Amsterdam
Dit rijksmonument, in het bezit van Stadsherstel, met een pilaster- halsgevel is een goed voorbeeld van het zogeheten ‘aannemersclassicisme’. Deze term werd bedacht door de beroemde monumentenzorger Zantkuijl. Aannemersclassicisme is dan een navolging van de classicistisch bouwstijl van architect Philips Vingboons, door bijvoorbeeld eenvoudige meester-timmerlieden. Zo ontwierp Meester- metselaar Pieter Cornelisz de gevel naar voorbeeld van ontwerpen van de uitvinder van de halsgevel, de architect Vingboons. In de gevel prijkt een gevelsteen (formaat: 46x 70cm) S IANS LAM.
In 1618 verkopen de Burgemeesteren en Thesaurieren het hoekerf, waar later de Korte Prinsengracht 9 op zou komen, voor f. 1450,- aan Reijmont Muys. Als zijn beroep wordt chercher aangegeven. Een chercher is een ambtenaar, een controleur die nagaat of verschuldigde accijnzen betaald zijn. De benaming is afgeleid van het Franse chercheur, wat onderzoeker betekent. In 1619 verklaart Reijmont het perceel voor Claes van Marken te hebben gekocht.
Er was een houtwal voor het erf gelegen. Op de plattegrond van Balthasar Florisz van 1625 zien wij dat dit erf en het hoekerf nog onbebouwd liggen, terwijl het hout hoog op de houtwallen ligt opgestapeld. In 1653 verkoopt Isaac van Marken het erf aan de steenkoper en metselaar Pieter Corneliszn. In 1657 verklaart de volgende koper Claes Jacobszn Quick, koopman, lichterman en varensman dat er in 1653 begonnen is met de bouw. Het pand is in ieder geval in 1673 gereed, als de boedel van Claes verkocht wordt. Jan Janszn de Ruyter is dan eigenaar van ‘een huis en een erf aan de oostzijde van de Prinsengracht, bij de Eenhoornsluis, aan de kant van het Y waar ‘Sint Jan’s Lam’’ in de gevel staat’. Dit is dan ook de eerste vermelding van de gevelsteen.
Gevelsteen S IAN BAPTISTA in de gevel van Langestraat 78 in Amsterdam.
De tekst langs de bovenrand S IANSLAM maakt duidelijk dat het lam hier als attribuut van Johannes de Doper is voorgesteld. De steen verwijst naar de Bijbeltekst Johannes I 29-39: Des anderen daags zag Johannes Jezus tot zich komende, en zeide: Zie het Lam Gods dat de zonde der wereld wegneemt!
Het verhaal van het Lam Gods is het onderwerp van een schilderij van de gebroeders van Eyck. Het uit zijn hals bloedende lam is een symbool; het stelt Jezus voor die zijn leven offert om de mensheid van zijn zonden te verlossen.
Net als bij de kruisiging van Christus stromen allerlei lieden toe om het schouwspel te aanschouwen. Het bloed van het lam (=onschuld) vloeit in een wijnkelk; dit maakt duidelijk waar de wijn die tijdens kerkdiensten gedronken wordt symbool voor staat.
___________________________
Tekst: Onno Boers
Met dank aan Stadsherstel



