Gevelsteen MR JACOB VAN LENNEP
Keizersgracht 560, Amsterdam
Op dit adres woonde Jacob van Lennep (1802- 1868), landsadvocaat, historicus, romanschrijver en uitgever. Het op de steen afgebeelde wapen met de leeuw, is het wapen van de familie van Lennep, een uit Arnhem afkomstig 14e- eeuws geslacht, met snijder en later brouwer Gerrit van Lennep als stamreekshouder. In de 17e eeuw vestigden zich nazaten in Amsterdam die (zijde)lakenkooplieden werden. Veel van deze kooplieden huwden vrouwen uit bekende rijke families, zoals uit de familie Hooft, de familie Trip en de familie Six, en lieten zich portretteren door o.a. Frans Hals, Rembrandt en Ferdinand Bol.
Met zijn vriend Jan ter Gouw (1814- 1894) schreef Van Lennep het eerste boek over (Amsterdamse) gevelstenen. ‘De Uithangteekens in verband met Geschiedenis en Volksleven beschouwd’ (1868) geldt nog steeds als standaardwerk.
Prent met buste van Jacob van Lennep. Getekend in 1872 (vier jaar na zijn overlijden) door F.H. Weissenbruch.
© Stadsarchief Amsterdam
Jacob van Lennep woonde een groot deel van zijn leven op Keizersgracht no. 560. Zijn huis was een trefpunt voor belangrijke personen uit de wereld van politiek, kunst en cultuur. Van Lennep was actief in allerlei commissies. Hij steunde de plannen voor het Paleis voor Volksvlijt en was een van de initiatiefnemers voor het beeld van Vondel in het Vondelpark. Hij bedacht ook het plan om Amsterdam van schoon drinkwater te voorzien door water uit de duinen naar de stad te leiden.
Jacob van Lennep was ook de eerste uitgever van Max Havelaar van Multatuli, maar deed dat op zo’n manier dat de felle aanklacht tegen de corruptie en uitbuiting in Nederlands- Indië nauwelijks gehoor kon vinden. Van Lennep schrapte eigenhandig belangrijke feiten als namen en jaartallen uit de beschrijvingen van misstanden. Bovendien bracht hij het boek alleen uit in een luxe uitgave zodat maar weinig mensen het konden betalen.
Van Lennep was een vrouwenliefhebber. Met name één buitenechtelijke relatie heeft voor hem persoonlijk en maatschappelijk nogal wat consequenties gehad. Van Lennep schreef over zichzelf: ‘Ik sta niet bekend als een loop-in-’t-lijntje’.
In 2016 kreeg Van Lennep een standbeeld op het Haarlemmerplein.
___________________________
Tekst: Onno Boers



