In 1868 vermelden Van Lennep en Ter Gouw (De Uithangteekens etc. deel II, pagina 7) op de Heiligeweg een serie van “vier mooie steentjes”. Dankzij Jonkeer Suasso weten we de huisnummers. Het waren respectievelijk STANDVASTIGHEID (op nr. 4), D HOOP (op nr. 6), D LIEFDE (op nr. 8) en GELOOF (op nr. 10).

Dat Van Lennep en ter Gouw het mooie steentjes noemen is niet verwonderlijk; de vormgeving met het ovale beeldvlak en de fraai gehakte draperieën langs bovenzijde en zijranden is totaal uniek en afwijkend van de algemene vorm van gevelstenen. Het zal omstreeks 1900 zijn geweest dat de serie uiteengevallen is.

Schetsboek Suasso, blz 97.

De gevelsteen D LIEFDE toont rechts, naast een vrouw met een kind op de arm, een verhoging met daarop een pelikaan met drie jongen. De pelikaan, wordt vaak fout afgebeeld als een dier dat haar jongen voedt met haar eigen bloed. De ‘pelikaan’ zoals hier afgebeeld staat symbool voor de opofferende liefde. Het reliëf (formaat: 50x 45cm) is aan de bovenkant en langs de zijkanten versierd met opgenomen en afhangende draperieën.

GELOOF, Spiegelgracht 15.

De lotgevallen van de andere drie stenen na afbraak van de Heiligeweggevels zijn niet helemaal duidelijk. HOOP en de STANDVASTIGHEID zijn in de gevelstenenmuur in de St.Luciensteeg terechtgekomen. Zij behoren tot de eerste serie van daar ingemetselde gevelstenen. In 1921 was de ‘Vereeniging tot Behoud van Gevelsteenen’ opgericht en deze vereniging liet al kort na de oprichting 20 gevelstenen (waaronder D HOOP en STANDVASTIGHEID) inmetselen in de muur aan het ‘pleintje’ in de St. Luciensteeg.

In de Noord Hollandsche Oudheden (1903, deel VI, pagina 38) wordt alleen nog de steen met het Geloof genoemd. Zij heeft zich tot kort voor 1912 op de Heiligeweg weten te handhaven. In dat jaar bouwde architect F.A. Warners (1888- 1952, medeauteur met J.G. Wattjes van het standaardwerk Amsterdams bouwkunst en stadsschoon 1306- 1942) het hoekhuis Spiegelgracht 15/ Eerste Weteringdwarsstraat. Behalve een aantal 17de-eeuwse bouwfragmenten waaronder een paar mooie natuurstenen festoenen en een oeuil-de boeuf, gaf hij de gevelsteen GELOOF (Formaat: 55x 45cm) een plaats in de halfrond uitgebouwde erker aan de Spiegelgrachtgevel.

___________________________

Tekst: Onno Boers