De Leggende Os is een historisch boerderijcomplex aan de Kadoelenweg in Amsterdam-Noord. De hoofdboerderij is gebouwd in de traditionele stijl van de Noord- Hollandse stolpboerderijen met een vierkantsconstructie en piramidevormig dak. In 1374 wordt er al een buurtschap vermeld die wij vandaag de dag kennen als ‘Kadoelen’. Deze naam komt van ‘Quadolen’ (Quad dolen) hetgeen ‘kwaad gaan’ ofwel ‘slecht begaanbaar’ betekent.

De huidige steen is een prachtige replica, gemaakt door de beeldhouwer Pim van der Maas (1938- 2023), een Amsterdamse kunstenaar die bekend stond om zijn buitenkunst. De originele steen, die meer dan driehonderd jaar oud zou zijn, schijnt naar Friesland verhuisd te zijn. Huisnaamonderzoeker en gevelstenenkenner Nico Stibbe opperde dat de steen mogelijk afkomstig zou zijn van ‘De Liggende Os’, een huis, wagenhuis, paardenstal en erf bij de Utrechtsestraat. Helaas is daar nog geen uitsluitsel over te geven.

Met de ‘leggende os’ werd bedoeld de “liggende os”. In die tijd werd waarschijnlijk de letterlijke spreektaal gebruikt. Waarom het gaat om een liggende os is niet duidelijk. Een os is een gecastreerde stier die door de castratie rustiger, minder agressief en onvruchtbaar wordt, en vaak als trekdier of voor het vlees (dat malser en gemarmerder is) wordt gebruikt.

___________________________