Gevelsteen DE WERELD
Herengracht 68, Amsterdam
Een 20e- eeuwse gevelsteen met een rijksappel. De steen is een herinnering aan Jan van Alderwerelt (1586- 1637), een doopsgezinde lakenkoopman, die het oorspronkelijke pand in 1617 op deze plek liet bouwen. Hij plaatst ‘de Wereldbol’ (een verwijzing naar zijn naam) in de gevel. Ook andere huizen die voor hem gebouwd werden, werden op deze wijze aangeduid. Bijvoorbeeld, het pand Herengracht 64, dat hij in 1615 liet bouwen, heet ‘De kleine Werelt’.
De huidige gevelsteen, waarvan de maker onbekend is, is in 1939/ 40 geplaatst. Het oorspronkelijke pand werd uit 1617 werd omschreven als ‘daer de Werelt voor staet’. De huidige steen is dus een herinnering aan een gevelsteen die er in de 17e eeuw gezeten heeft.
In 1765 is het pand vernieuwd en heeft toen zijn huidige vorm gekregen. Het heeft een vier- raamsbrede lijstgevel onder een rechte lijst. Het bevat consoles, uitstekende draagstenen in de uitbundige, barokke Lodewijk XV-stijl uit circa 1770. (‘Console’ van Latijns ‘com’ = samen en ‘solum’ = bodem). Vanaf 1885 tot aan zijn dood in 1916 werd het pand bewoond door de bekende medicus dr. W.C. Posthumus Meyes.
___________________________
Tekst: Onno Boers


