De gevelsteen is afkomstig van het pand Nieuwe Ridderstraat no. 16 in de Nieuwmarktbuurt, dat in 1971 voor de metro-aanleg afgebroken werd. De Lastagebuurt (oostelijk van de Geldersekade) waarin de Nieuwe Ridderstraat ligt, was vanaf de 13de tot in de 17e eeuw een havengebied. Ook toen de havenactiviteit zich oostelijk had verplaatst, bleef de buurt sterk op de scheepsbouw gericht.

Het reliëf stelt een omgekeerde rijksappel voor met aan beide zijden een spijker. De spijkers betekenen dat de eigenaar van het huis/ werkruimte werkzaam was als timmerman.

De Rijksappel is een (meestal gouden) bol met bovenop een kruis en symboliseert de wereld en staat symbool voor de macht over het aardse gebied onder toezicht van God. Op veel afbeeldingen wordt de bol vastgehouden door de hand van een vorst.

De rijksappel op de gevelsteen is omgekeerd weergegeven en staat voor een ‘verkeerde’ of ‘omgekeerde’ wereld. Het symboliseert vaak dat iets anders is dan gebruikelijk, of een situatie waarin de natuurlijke of maatschappelijke orde is omgedraaid.

De gevelsteen (formaat: 60x 35 cm) is in overleg met Monumentenzorg hier in 1987 ingemetseld. Maar hierbij is wel een fout gemaakt: dit gedeelte van de Herengracht werd pas na 1658 aangelegd, tijdens de ‘Vierde Uitleg’.

___________________________

Tekst: Onno Boers
Huisonderzoek: Hans Brandenburg