Gevelsteen met een gekroond aambeeld

Halvemaansteeg 8 (zijgevel), Amsterdam

In de zijgevel van no 8, ter hoogte van de puibalk van de voorgevel, zit een gevelsteen (formaat: 42x 120cm) met een gekroond aambeeld. Ter weerszijden staat 17 en 35. Er is geen op- en onderschrift. Jonkheer Lopez Suasso vermeldt de steen, met het foutieve jaartal 1755, in zijn gevelstenenschetsboek (1874- 1877) nog in de voorgevel. In de jaren ’30 van de twintigste eeuw is de steen in de zijgevel, in de nauwe gang naast het pand, terechtgekomen. Deze gang is sinds 1938 eigendom van de gemeente Amsterdam.

Detail uit het schetsboek van Jonkheer Suasso.
© Stadsarchief Amsterdam

In 1715 zou Meestersmid Hendrik van Dijk het huis hebben gekocht en vermoedelijk kort daarna de gang tussen de nummers 6 en 8 hebben overtimmerd. Hierdoor ontstond er een ruzie met zijn buurman Jan Crammer. In deze gang was namelijk de toegang tot het bovenhuis.

Hendrik van Dijk huwde in 1721 met Maria van Aalst. In 1734 vind door zijn overlijden boedelscheiding plaats waarbij huis en erf worden getaxeerd op fl.5.000,-, inventaris en gereedschappen komen voor fl. 325,- op de lijst. Dan is er nog een onduidelijke post boekschulden, te wijten aan het feit dat ‘denselven winkel diestijds niet veel calanten hadde’.

In 1742 lijkt hier de smid Jasper Grel te wonen. Het is echter niet te achterhalen wie de gevelsteen heeft laten plaatsen; de erven Hendrik van Dijk, Grel of een in de archieven onbekende tussentijdse koper…

___________________________

Tekst: Onno Boers