In de Gouwenaarsteeg, een van de smalle stegen, aflopend van de Nieuwendijk naar de Stroomarkt, staat op nummer 13 een onopvallende trapgevel. Door de geringe breedte van de steeg is nauwelijks te zien dat boven de hoge houten onderpui een gevelsteen(formaat: 60x 45cm) zit met een vrouwenfiguur in een nisvormige omlijsting. Tot voor kort was de steen bedekt door een dikke laag, hier en daar afbrokkelende beige verf, waardoor enorm detailverlies was opgetreden, met moeite waren de drie kinderen die de vrouw vergezelden te onderscheiden en het onderschrift D LIEFDE Ao. 1661 vrijwel onleesbaar was. Tijdens de restauratie in 2010 kwam, na verwijdering van de verflagen, een verrassend gaaf stukje beeldhouwwerk tevoorschijn, gehakt door een vaardige beeldhouwer die een prent van Jacob Matham (naar een tekening van Hendrick Goltzius 1558- 1618) als voorbeeld had genomen.

De elegante maniëristische pose van de figuur, de stand van de voeten, de houding van de armen en vooral de plooival van haar gewaad zijn direct van de prent overgenomen. Het kind aan de borst en het jongetje links zijn ook van de prent ontleend maar het groepje van twee kinderen rechts heeft de beeldhouwer vervangen door een bloot knaapje met een windmolentje. Een staande vrouw met drie kinderen geldt als de klassieke uitbeelding van de CARITAS, de naastenliefde, de liefdadigheid en de zorg voor de naaste.

De steen vlak na restauratie in 2010.
Foto: Wil Abels

Van Peter Prins (Stadsherstel, eigenaar van het pandje) vernamen wij dat ene Michael Schroten in 1642 het huis had gekocht van Lambertge Lamberts, weduwe van de korenmeter Herman Jansz. voor de prijs van 1000 gulden. In 1647 werd deze Schroten als eigenaar nog aangeslagen voor 5.11 gulden, maar in 1661 werd dit bedrag verhoogd tot 17.10 gulden. Zeer waarschijnlijk heeft deze forse verhoging van de verpondingaanslag te maken met een in 1660 begonnen en in 1661 voltooide verbouwing van het pand.

We kunnen er van uitgaan, gezien het jaartal op de steen dat deze toen werd aangebracht. Kennelijk zijn in de loop der tijd de twee vensters van de eerste verdieping verlaagd, de gevelsteen bleef gehandhaafd maar de twee bovenhoeken werden aangepast. Over de verdere bouw- en bewoningsgeschiedenis van het pand is weinig bekend.

In de 19de eeuw woonden er o.a. de zeilmaker T.J. Kraaij, de baker weduwe G. Dalleman en schildersknecht J. Vrijling. In 1973 werd het pand aangekocht door Stadsherstel. Nadat de VVAG enige tijd geleden Stadsherstel benaderde over de restauratie van de gevelsteen kon Wil Abels in augustus 2010, vanaf zijn speciale ladder de steen schoonmaken, impregneren en aan de hand van de aangetroffen kleurresten polychromeren.

Bij het schoonmaken kwamen er diverse sporen rode verf op haar gewaad tevoorschijn hetgeen niet verwonderlijk is want de Caritas is volgend de “Iconologia” van Cecare Ripa in het rood gekleed.

___________________________

Tekst: Onno Boers
Huisonderzoek: Hans Brandenburg