Jaartalsteen 1638
Eerste Looiersdwarsstraat 9, Amsterdam
In het voorjaar van 1967, ondergetekende woonde toen nog op de Elandsgracht nr. 82, boven de klokkenwinkel van Bramsen, werd het smalle pandje Eerste Looiersdwarsstraat 7 gesloopt. De panden 1 t/m 5 en de hoekpanden Elandsgracht 47-49 waren al eerder afgebroken.
Het pandje in de Eerste Looiersdwarsstraat had boven de eenvoudige houten pui een fraai jaartalcartouche waarvan het jaartal vlakgehakt was. Toen de sloop van het pandje op een namiddag zover gevorderd was dat het cartouche de volgende dag met het puin afgevoerd zou worden, heeft ondergetekende, met zijn keukentrap en gevaar voor eigen leven, het steentje die avond losgewrikt en mee naar huis genomen.
Eerste Looiersdwarsstraat 1- 11. Foto uit maart 1955. Collectie Archief van de Dienst Ruimtelijke Ordening en rechtsvoorganger. © Stadsarchief Amsterdam
Onno Boers met de jaartalsteen die model stond voor het logo van de VVAG.
Thuis heb ik wat zitten krabben, er zaten vele dikke lagen verf op, en toen bleek duidelijk dat het afgehakte jaartal 1638 geweest was. In de Monumentenlijst van 1928 wordt als jaartal 1628 genoemd, echter met de toevoeging ’thans onleesbaar’, dus….
In 1991, toen op 1 januari de VVAG werd opgericht, werd besloten het (blanco) cartouche als logo van de vereniging te gebruiken. Grafisch ontwerper Siemon Sipma heeft een foto zodanig bewerkt dat het streven van de VVAG, het restaureren van gevelstenen tot uitdrukking komt. De onderhelft, met de arcering, is al onder handen genomen, de bovenhelft is nog brokkelig en onscherp.
Het logo van de VVAG.
In mei 2005 hebben ondergetekende en zijn partner Richard Kuiper het cartouche aan de VVAG geschonken en de hoop uitgesproken dat het steentje spoedig zou terugkeren in de ondertussen gerealiseerde nieuwbouw ter plekke.
In 2011, ter gelegenheid van het 20- jarige bestaan van de VVAG, werd het inmiddels door Jan Hilbers gerestaureerde en aan de hand van aangetroffen resten van het jaartal 1638 voorziene cartouche, om niet aangeboden aan de VVE- Elandsgracht- Eerste Looiersdwarsstraat ter inmetseling in de gevel aan de dwarsstraat. Het heeft even geduurd voordat alle neuzen dezelfde kant opwezen, maar op 6 mei 2014 kon Jaap Wegerif het cartouche inmetselen in de, in 1984 gerealiseerde, nieuwbouw.
___________________________
Tekst: Onno Boers





