Gevelsteen GET A FISK
De Ruijterkade 140- 142, Amsterdam
In 1896 begon Sjoerd Nauta in Leeuwarden een groothandel/ reparatie- inrichting voor rijwielen en naaimachines. Aan het begin van de 20e eeuw werd ook begonnen met de handel in motorrijwielen en de nieuwe verschijning: de auto!
Uiteraard waren ook reserveonderdelen en banden nodig en de firma Nauta, in 1917 omgevormd tot de NV RAMI ((Rijwiel- Auto- Motor- Industrie) v/h firma Nauta, startte voor het gehele noorden met de verkoop van autobanden van Amerikaanse oorsprong, van het merk FISK. Deze vertegenwoordiging liep prima tot het begin van de grote depressie in de dertiger jaren. FISK in de USA ging bankroet, maar produceerde onder de Amerikaanse regels wel verder, de bewindvoerders verkochten alle buitenlandse deelnemingen, waaronder ook de Nederlandse vestiging in Amsterdam.
Sjoerd Nauta kocht dit bedrijf aan de Ruijterkade 140- 142, samen met het pand op De Rujterkade 143 en in 1933 begon de exclusieve verkoop in Nederland van de FISK banden onder de RAMI- vlag. Aan het eind van de jaren zestig werd een samenwerking begonnen met een toen nog kleine ondememing op het gebied van persluchtapparatuur, het huidige ‘Sintered Metal Corporation’ (SMC). Deze heeft zich sindsdien ontwikkeld tot de grootste producent mondiaal van perslucht- automatisering. In het pand 140- 142 bevindt zich heden ten dage nog een bedrijfsonderdeel van SMC.
Vintage- asbak van de Fisk Co. Air flight brand tires.
© onbekend
De afbeelding op de gevelsteen is afgeleid van een reclame, die de Fisk Rubber Company in Amerika in de eerste decennia van de 20e- eeuw voerde. De slogan die op de steen gebruikt is, kan een woordspeling zijn op ’time to retire’ (tijd om met pensioen te gaan) of ’time to re-tire’ (tijd om nieuwe (Fisk)banden om te leggen), tekstonderdeel van de officiële reclamecampage. De mascotte werd afgebeeld als een gapend jongetje (de ‘Fisk Tire Boy’) in pyjama, met een kaars in de ene hand en een autoband over zijn andere arm. Het werd in 1910 ontworpen door Burr Giffen.
De maker van de steen is beeldhouwer Tobias Snoep. Onder op de band op de gevelsteen staat zijn meesterteken: ‘JTS’. Mogelijk heeft de beeldhouwer een jaren 1920/ 30 reclame- asbak van ‘Fisk Co.’s Air flight brand tires’ als voorbeeld voor de afbeelding op steen heeft gebruikt!
___________________________
Samenstelling tekst: SMC en Pancras van der Vlist



