In dit pand aan de Bloemgracht woont de heer Joost R. Ritman (1941), grondlegger van de beroemde ‘Bibliotheca Philosophica Hermetica’ (BPH), ookwel bekend als de ‘Ritman Bibliotheek’, een unieke en nog groeiende boekencollectie van 25.000 titels over de Westerse spiritualiteit en filosofie. De Bibliotheca Philosophica Hermetica is in 1957 begonnen als privébibliotheek van Joost Ritman. In 1984 verhuisde de bibliotheek naar de Bloemstraat in Amsterdam en werd zij publiek toegankelijk.

In 2016 kocht Joost Ritman een rijksmonument, het z.g. ‘Huis met de Hoofden’ aan de Keizersgracht 123 en schonk het aan de BPH. Dit bood het museum, onder de naam ‘Embassy of the Free Mind’, meer ruimte voor tentoonstellingen, bijeenkomsten, lezingen en educatieve projecten. Het Huis met de Hoofden huisvest momenteel vier belangrijke instellingen die met elkaar verbonden zijn: de bibliotheek Bibliotheca Philosophica Hermetica, het museum Embassy of the Free Mind, het onderzoeksinstituut Ritman Research Insitute en de academie.

De gevelsteen, ontworpen en gehakt door Henk Bakker, toont het embleem van de Ritman- bibliotheek. De voorstelling verwijst naar de mystieke verering van Jezus. Een slang die zichzelf in de staart bijt, een z.g. ouroboros, vormt een cirkel. Een ouroboros is een afbeelding van een slang of draak die in zijn eigen staart bijt en op die manier een eeuwige cirkel vormt. Ook verwijst de slang naar de kennis van goed en kwaad. De naam ouroboros komt uit het Oudgrieks en betekent letterlijk ‘staarteter’.

Binnen deze cirkel die de staartbijtende slang vormt, staan afgebeeld: de zon, een pelikaan met jongen en een kubus met vier rozen met lettertekens. Jezus is de zon die mensen kan verlichten.

Pelikanen zouden zichzelf aan de borst verwonden om met hun eigen bloed hun jongen te voeden (de pelikaan verbeeldt daarmee het offer van Jezus, die zich liet kruisigen om de mensen van hun zonden te verlossen). Dit is niet juist. Een pelikaan, op haar nest zittend, zijn/ haar jongen voedend met zijn/ haar eigen bloed, geldt al heel lang als symbool van de zelfopofferende liefde en raakte later in zwang als symbool voor sociale en medische zorg.

De kubus is een hoeksteen en staat voor het geloof. Aan de voorzijde van de kubus staat een grote letter X (de beginletter van Christus in het Grieks: Χριστός), daaromheen vier rozen met de letters R(osae) en C(ruscis): de Rozenkruizers, een religieus genootschap. De Griekse letters Alpha en Omega zijn de eerste en de laatste letter van het Griekse alfabet en staan voor Gods almacht.

___________________________

Tekst: Onno Boers en Pancras van der Vlist